Nieuw zorginkoopbeleid Zvw: dit verandert er
Gepubliceerd op: – Sylvia Zijlstra
Het zorginkoopbeleid voor 2027 ligt op tafel. En de richting is duidelijk: zorgverzekeraars sturen strakker op hoe en hoeveel zorg je levert. De zorgvraag groeit, maar personeel en budget niet. Daarom verschuift de focus naar passende zorg, samenwerking en slimmer organiseren.
Wat merk jij hiervan in de praktijk? In deze blog delen we wat er verandert in de GGZ, wijkverpleging en kraamzorg en wat je nu alvast kunt doen. Ook hebben we een download met alle deadlines per zorgverzekeraar voor je klaargezet.
Inhoudsopgave
- De rode draad in het zorginkoopbeleid
- Veranderingen in de GGZ
- Veranderingen in de wijkverpleging
- Veranderingen in de kraamzorg
- Hoe speel je hierop in als zorgorganisatie?
- Download: deadlines zorginkoop Zvw
De rode draad in het zorginkoopbeleid
GGZ - Lees meer
Het GGZ-inkoopbeleid 2027 vraagt van vrijgevestigde praktijken dat zij zonder exclusiecriteria breder behandelen en meer samenwerken. De nadruk ligt op passende zorg, groepsbehandeling en digitalisering. Daarmee verschuift de focus van individuele, specialistische trajecten naar breder en meer gezamenlijk georganiseerde zorg.
Wijkverpleging - Lees meer
Het inkoopbeleid wijkverpleging 2027 verschuift naar zelfredzaamheid en reablement. Zorgaanbieders moeten regionaal samenwerken en aantonen dat zij doelmatige en anders georganiseerde zorg leveren. De focus ligt minder op het overnemen van zorg en meer op het versterken van zelfstandigheid. Tegelijk wordt zorg anders georganiseerd in de wijk, in samenwerking met andere partijen.
Kraamzorg - Lees meer
Het inkoopbeleid kraamzorg 2027 richt zich op het verdelen van schaarse capaciteit. Zorgaanbieders krijgen meer flexibiliteit in uren en moeten samenwerken binnen de geboortezorgketen om de toegankelijkheid te waarborgen. De inzet van zorg wordt flexibeler en sterker afgestemd met partners in de keten.
Dit verandert er in de GGZ
Strakkere kaders voor vrijgevestigde praktijken
Met het inkoopbeleid voor 2027 zetten zorgverzekeraars een volgende stap in de GGZ. De druk op toegankelijkheid, betaalbaarheid en personeel zorgt voor scherpere keuzes.
Die keuzes zie je terug in strengere en concretere eisen, vooral voor vrijgevestigde praktijken. Waar eerder nog ruimte was voor eigen invulling, ligt er nu een duidelijker kader. Zorg moet aantoonbaar passend, doelmatig en toegankelijk zijn.
Minder ruimte voor eigen werkwijze
Deze ontwikkeling sluit aan bij landelijke afspraken, zoals het Integraal Zorgakkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. De kern: de groeiende zorgvraag wordt niet opgelost met meer zorg, maar met andere zorg.
Voor vrijgevestigde praktijken betekent dit:
- minder medicaliseren waar dat kan
- betere inzet van beschikbare capaciteit
- meer samenwerking binnen en buiten de zorg
- meer gebruik van digitale en groepsgerichte behandelvormen
De traditionele praktijk, met vooral individuele en specialistische trajecten, past daardoor minder goed binnen de contracteringskaders.
Belangrijkste inhoudelijke wijzigingen
Minder ruimte voor exclusiecriteria
Het gebruik van exclusiecriteria verdwijnt grotendeels. Praktijken mogen cliënten niet meer vooraf uitsluiten op basis van bijvoorbeeld complexiteit, taal of comorbiditeit, tenzij daar een duidelijke zorginhoudelijke reden voor is. Dit vraagt om bredere inzetbaarheid en meer generalistische kennis.
Groepsbehandeling wordt verwacht
Groepsbehandeling komt in vrijwel alle beleidsdocumenten terug als voorwaarde. Praktijken bieden deze zorg zelf aan of organiseren dit samen met andere aanbieders. De focus verschuift van individuele behandeling naar collectieve vormen van zorg.
Zorgvraagtypering als standaard
Zorgvraagtypering is onderdeel van de contracteisen. Behandelaren werken hiermee of zetten stappen richting implementatie. Verzekeraars gebruiken dit om te sturen op passende zorg, behandelduur en verschillen tussen aanbieders.
Digitale en hybride zorg als basis
Digitale zorg is geen aanvulling meer, maar onderdeel van de standaard. Denk aan e-health, blended care en digitale triage. Praktijken die hierin achterblijven, lopen risico bij contractering.
Meer druk op wachttijden en toegankelijkheid
Verzekeraars verwachten dat praktijken actief bijdragen aan het verkorten van wachttijden en het verbeteren van instroom. In sommige gevallen koppelen zij hier financiële prikkels aan.
Dit verandert er in de wijkverpleging
Meer focus op zelfredzaamheid en organisatie van zorg
Met het inkoopbeleid voor 2027 zetten zorgverzekeraars in op een andere manier van werken in de wijkverpleging. De groeiende zorgvraag, personeelstekorten en vergrijzing maken dat de huidige aanpak onder druk staat.
De richting is duidelijk: minder zorg overnemen waar dat kan en meer inzetten op zelfredzaamheid en een goede organisatie van zorg in de wijk. Alle zorgverzekeraars volgen hierin op hoofdlijnen dezelfde lijn. Zorg moet dichter bij huis, slimmer georganiseerd en minder afhankelijk van schaarse professionals. De wijkverpleging krijgt daarin een centrale rol in de eerste lijn.
De focus verschuift naar:
- het voorkomen van zorg
- het versterken van de eigen regie van cliënten
- en het organiseren van zorg in samenhang met andere bijvoorbeeld het sociaal domein
Belangrijkste inhoudelijke wijzigingen
Meer nadruk op zelfredzaamheid en reablement
Zelfredzaamheid en reablement krijgen een centrale plek. Zorg wordt minder vanzelfsprekend overgenomen en richt zich meer op het herstellen of behouden van zelfstandigheid. Dit wordt steeds vaker de norm binnen de wijkverpleging.
Sterkere sturing op doelmatigheid
Verzekeraars sturen nadrukkelijker op doelmatigheid. Niet alleen het volume telt, maar ook de kosten per cliënt in verhouding tot de zorgzwaarte. Verschillen tussen aanbieders worden hiermee inzichtelijk en beter stuurbaar. Zorgverzekeraars leggen hierin wel verschillende accenten.
Meer zorg thuis en vanuit de wijk
Zorg verschuift vaker van het ziekenhuis naar huis. Wijkverpleging wordt vaker ingezet voor ziekenhuisverplaatste zorg en acute situaties. Daardoor wordt de rol zwaarder en complexer.
Digitale zorg en technologie als onderdeel van het proces
Digitale zorg en technologie worden een vast onderdeel van het zorgproces. Denk aan thuiszorgtechnologie, monitoring en hybride zorgvormen die de fysieke inzet verminderen.
Meer nadruk op regionale samenwerking
Regionale samenwerking krijgt een grotere rol. Zorg wordt georganiseerd in herkenbare teams en netwerken, met afspraken over capaciteit, bereikbaarheid en de verdeling van zorg.
Dit verandert er in de kraamzorg
Omgaan met schaarste en toegankelijkheid
De kraamzorg staat onder druk door personeelstekorten, regionale schaarste en een stijgende zorgvraag. Met het inkoopbeleid voor 2027 maken zorgverzekeraars duidelijk dat deze druk niet wordt opgevangen met meer zorg, maar met andere zorg.
De richting is helder: minder standaard inzet, meer sturing op toegankelijkheid en een sterkere organisatie van kraamzorg binnen regionale netwerken. Alle zorgverzekeraars volgen hierin dezelfde lijn. Kraamzorg moet beschikbaar blijven, maar anders worden georganiseerd. De focus ligt op het borgen van toegankelijkheid, het slimmer inzetten van capaciteit en intensieve samenwerking binnen de geboortezorgketen.
Verzekeraars benoemen daarbij expliciet dat kraamzorg niet altijd en overal voldoende beschikbaar is. Samenwerking wordt noodzakelijk om de toegankelijkheid te waarborgen. Ook wordt het normenkader continuïteit kraamzorg bij schaarste leidend binnen contractering, waarbij aanbieders moeten kunnen omgaan met capaciteitsproblemen.
Belangrijkste inhoudelijke wijzigingen
Capaciteitssturing wordt onderdeel van de praktijk
Capaciteitssturing krijgt een duidelijke plek in het beleid. Kraamzorgorganisaties moeten laten zien hoe zij omgaan met piekbelasting en tekorten. Volledige inzet van uren is niet altijd vanzelfsprekend; prioritering en spreiding worden onderdeel van de praktijk.
Meer maatwerk en flexibele inzet van uren
Kraamzorg verschuift naar meer maatwerk. Verzekeraars geven ruimte om zorg anders te organiseren, bijvoorbeeld met blended care of een aangepaste urenverdeling. Dit sluit aan op eerdere ontwikkelingen waarin minder uren en andere inzet van zorg mogelijk zijn.
Digitale en hybride kraamzorg
Digitale ondersteuning wordt steeds belangrijker. Denk aan beeldbellen, monitoring en voorlichting op afstand als aanvulling op fysieke zorg.
Sterkere rol binnen de keten
De rol van kraamzorg binnen de keten wordt groter. Samenwerking binnen VSV’s en KSV’s is niet langer vrijblijvend, maar een voorwaarde. Kraamzorg moet aansluiten op verloskunde, ziekenhuizen en het sociaal domein.
Toegankelijkheid blijft onder druk
Toegankelijkheid blijft een centraal thema. Iedereen houdt recht op kraamzorg (minimaal 24 tot maximaal 80 uur), maar de invulling wordt flexibeler en meer afhankelijk van de situatie.
Hoe speel je hier als zorgorganisatie op in?
De veranderingen in het inkoopbeleid vragen niet om kleine aanpassingen, maar om een andere manier van organiseren. Organisaties die blijven werken zoals ze deden, lopen tegen grenzen aan in contractering, groei en positionering.
Samenwerking wordt de norm
Zorg wordt steeds vaker regionaal georganiseerd. Of het nu gaat om GGZ-netwerken, wijkteams of geboortezorgketens: samenwerking is geen keuze meer.
Van organisaties wordt verwacht dat zij:
- actief deelnemen aan samenwerkingsverbanden
- duidelijke afspraken maken over rol en capaciteit
- zichtbaar zijn voor verwijzers en verzekeraars
Niet aangesloten zijn, verkleint de kans op contractering.
Flexibiliteit in je zorgaanbod
Standaard zorgpaden passen steeds minder binnen de contractering. Verzekeraars sturen op maatwerk, afgestemd op de cliëntbehoefte, beschikbare capaciteit en passende zorg. Dit zie je terug in de praktijk:
- in de GGZ: combinatie van individueel, groep en digitaal
- in de wijkverpleging: variabele inzet en reablement
- in de kraamzorg: flexibele uren en hybride ondersteuning
Sturen op doelmatigheid en inzicht
Verzekeraars kijken scherper naar de behandelduur, kosten per cliënt en inzet van personeel. Inzicht in data en uitkomsten wordt daarmee steeds belangrijker. Organisaties die hier actief op sturen, staan sterker in contractering.
Download: de deadlines van de Zvw-zorginkoop
Wil jij meedoen met de Zvw-zorginkoop? Dan heb je te maken met strakke deadlines. Wij hebben per sector de deadlines voor je verzameld.
